Brama Królewska – Szczecin

Brama Królewska jest jedną z dwóch ocalałych bram znajdujących się w Szczecinie. Podobnie jak Brama Portowa, powstała ona w miejscu dawnych fortyfikacji obronnych miasta.

Obie budowle zostały wzniesione podczas pruskiej modernizacji miasta w latach 1725-1728, projektantem był Holender Gerhard Cornelius van Wallrawe. Pierwotna nazwa bramy brzmiała Anklamer Tor, nawiązywała do miasta Anklam (Nakło nad Pianą). Po zakończeniu II wojny światowej, gdy Szczecin został wcielony w granice Polski bramę nazywano Anklamską, Nakielską lub Bramą Hołdu Pruskiego. Mieszkańcom niemieckiego Szczecina znana była pod nazwą Königstor, ostatecznie przyjęto nazwę Brama Królewska.

 

Brama Królewska - Szczecin

Brama Królewska – Szczecin

Brama Królewska odznacza się barokowymi, bogatymi zdobieniami autorstwa Bartholome Damarta nadwornego rzeźbiarza Króla Pruskiego Fryderyka Wilhelma I. Rzeźby przedstawiają Marsa trzymającego miecz i Herkulesa odpoczywającego na lwiej skórze, dzierżącego w ręku maczugę. Nad panoplium widnieje pruski orzeł, otoczony łańcuchem Orderu Czarnego Orła zwięnczonego królewską koroną. Brama Królewska nawiązuję swoimi zdobieniami także do rzymskich tradycji pochodów triumfalnych, przyozdobiona jest rzeźbionymi elementami oręża, zbrojami, tarczami, sztandarami.

Brama Królewska - Szczecin

Brama Królewska (Fotografia wykonana po II wojnie światowej, widoczny brak szczytów)

Elewacja zewnętrzna znajdująca się od strony Placu Żołnierza przedstawia putta trzymające herb z inicjałami „FRW” (Fridericus Rex Wilhelm) nawiązujące do ówczesnego władcy Królestwa Pruskiego Fryderyka Wilhelma I. Zachodnia ściana budowli została przyozdobiona tablicą upamiętniającą Dezyderego Chłapowskiego, polskiego generała, który był więziony w Forcie „Prusy” Szczecin. W obawie przed zniszczeniami wynikającymi z bombardowań alianckich podczas II wojny światowej, rozmontowano szczyty Bramy Królewskiej i Portowej, następnie zostały one ukryte w Lasku Arkońskim. Zdobione szczyty powróciły na swoje miejsce dopiero w 1957 roku. W 1994 roku przeprowadzono gruntowną renowację Bramy Królewskiej. Obecnie wewnątrz mieści się kawiarnia Brama Jazz Cafe, ciekawostką może być to, że w latach dziewięćdziesiątych kręcono tutaj film „Młode Wilki”. W 2013 roku na placu przy Bramie Królewskiej utworzono skwer im. Lecha Kaczyńskiego, tragicznie zmarłego prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.